TİKA Başkanı Eren: Türk Dünyasında Kalkınma İşbirliği Vurgusu

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, Türk Dünyası Diyalog Forumu kapsamında “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Eren, Türk devletlerinin bağımsızlıklarının ardından siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal gelişim alanlarında önemli mesafe kaydettiğini belirtti.

Ekonomik gelişim verileri

Eren, Azerbaycan ve Kazakistan’da kişi başına düşen millî gelirin 1993’ten bu yana belirgin biçimde yükseldiğini aktardı. Aynı dönemde Kırgızistan ve Özbekistan’da da benzer bir artışın yaşandığını ifade eden Eren, bu tablonun ülkelerin kalkınma sürecindeki ilerlemesini gösterdiğini söyledi.

TİKA, 1992’de kurulduğu dönemden bugüne 53 ülkede 57 ofisle faaliyet göstermektedir. İlk çalışmaların Türkistan coğrafyasına yönelik olduğunu hatırlatan Eren, kurumun bugün Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’da da projeler yürüttüğünü kaydetti.

“Kalkınma işbirliği” yaklaşımı

Eren, Türk devletlerinin kendi kalkınma kuruluşlarına ve kurumsal kapasitelerine sahip olduğunu belirterek bu ülkelerle ilişkilerde “kalkınma yardımı” yerine “kalkınma işbirliği” kavramının kullanıldığını söyledi. Çalışmaların fiziki altyapı projelerinin yanında kamu kapasitesinin geliştirilmesi ve teknik bilgi paylaşımını da kapsadığını ifade etti.

Eren’in aktardığına göre TİKA, Türk dünyasında idari ve sivil kapasite alanında 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel mirasın korunması ve restorasyonda 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700, tarım ve hayvancılıkta 400 civarında proje gerçekleştirdi. İnsani yardım alanında ise 3 binden fazla proje yürütüldü. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesi ve Kırgızistan’da gençlerin mesleki eğitim yoluyla istihdama katılımının desteklenmesi öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Toplumsal bağ ve proje sürdürülebilirliği

Eren, iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini vurgulayarak ortak tarih, ortak hafıza ve son dönemde Karabağ’ın azat edilmesinin toplumsal bağı güçlendiren unsurlar olduğunu söyledi. Projelerin tamamlanmasının ardından yönetimin ilgili ülkelere devredildiğini, bu süreçte yerel kurumların kapasitesinin geliştiğini ve daha profesyonel projeler yürütmeye başladıklarını belirtti.

Doğal afet ve kriz durumlarında da Türk devletlerinin yanında yer aldıklarını ifade eden Eren, Türkiye’nin İslam ve Türk dünyası içinde kendine özgü bir konumu bulunduğunu kaydetti.