Yumurtalık kanseri hastalarında sıcak kemoterapi dönemi ve tedavi kriterleri

Yumurtalık kanseri tanısı alan hastalar için tedavi süreci, cerrahi sırasında uygulanan sıcak kemoterapi seçeneğinin uygun hasta profillerinde devreye girmesiyle birlikte daha kapsamlı bir yapıya kavuşuyor.

Tedavinin sınırları ve cerrahideki temel yaklaşım

Tıptaki adıyla over kanseri, karın zarı ve organ yüzeylerini sarabildiği için cerrahi müdahale yalnız yumurtalıkları kapsamakla kalmıyor. Bu süreçte tümörün özellikleri, yayılım düzeyi ve kişinin sağlık durumu birlikte analiz ediliyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, cerrahiyi tamamlayıcı bir nitelik taşıyan sıcak kemoterapi yönteminin her vakaya rutin olarak verilmediğine değiniyor. Hipertermik intraperitoneal kemoterapi veya kısa adıyla HIPEC, yalnız doğru zamanda ve seçilmiş hastalarda cerrahiye destek sağlayabiliyor.

Uygulamanın ameliyatta çıkarılması gereken kitlelerin yerini tutmayacağını ifade eden Prof. Dr. Kahramanoğlu, şunları söylüyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Cerrahi aşamadaki hedefleri de aktaran Kahramanoğlu, “Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz” değerlendirmesini yapıyor.

Sıcak kemoterapi mekanizması ve bilimsel kanıtlar

Operasyon sırasında özel bir düzenekle ısıtılmış ilaç karışımının karın boşluğunda dolaştırılması mantığına dayanan yöntemde amaç, cerrahinin ardından ortamda kalan mikroskobik kanser hücrelerini yok etmektir. Verilecek ilacın niteliği, süresi ve sıcaklığı hazırlanan tedavi planına göre saptanıyor.

Bilimsel kanıtlar da doğru hasta seçiminin önemine işaret ediyor. Ameliyat öncesi kemoterapi uygulanan ve ardından ameliyat edilen evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarındaki OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönemli takipleri, cerrahiye yöntemin eklenmesiyle hastalığın nüksetmesinin geciktiğini ve yaşam süresinin uzayabildiğini gösteriyor. Hastalığın ilk tekrarlayışında platin temelli ilaçlara yanıt veren ve tümörleri bütünüyle çıkarılabilen vakalarda da yaşam süresi faydası kaydediliyor. Ancak ciddi yan etki ihtimalindeki artış nedeniyle yarar ve risk analizinin titizlikle yapılması gerektiği bildiriliyor.

Sonuçların her aşamadaki hastalık için genellenemeyeceğini bildiren Kahramanoğlu, hastanın böbrek fonksiyonlarının, genel kondisyonunun ve cerrahinin çapının kararı belirlediğini ifade ediyor. Güncel ASCO kılavuzu da ameliyat öncesinde sistemik tedavi alan, genel sağlık ve böbrek durumu uygun evre III vakalarda bu yöntemin cerrahi esnasında sunulabileceğini aktarıyor.

Karar verme mantığını açıklayan Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz” diyor.

Planlamanın zamanlaması ve uzman ekiplerin rolü

İleri evre vakalarda cerrahinin mi yoksa kemoterapinin mi öne alınacağına jinekolojik onkoloji uzmanlarınca karar veriliyor. Geniş cerrahilerde anestezi, cerrahi uzmanlık, medikal onkoloji ve gerektiğinde yoğun bakım ünitelerinin tam bir uyum içinde çalışması gerekiyor.

Tedaviye yaklaşımın bütüncül olması gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, değerlendirmesini şu sözlerle noktalıyor: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”